“Üretici, çayına ve Çaykur’una sahip çıkmalı”

Çay üreticisi olmama rağmen birkaç yıldan beri çayın başkenti Rize’den uzak kaldım… Yaklaşan yaş çay sezonu öncesi Ziraatçılar Derneği Rize Şubesi Başkanı Müfit Akman’ı telefonla arayarak bölgemizdeki çay tarımıyla ilgili önemli bilgiler aldım… Başkan Akman’la yaptığım telefon konuşmasından satır başlarını sizlerle paylaşıyorum…

                                                     

“Çayla ilgili söylenecek çok şey var…Her şeyi yerinde ve zamanında yapmalı… Yetkili makamlar üreticiyi desteklemeli… Üreticide çay bahçesine sahip çıkmalı… Sadece bölgemiz değil, ülkemiz üretmeyi unutmamalı…”

“Bölgemizdeki yaş çay üreticisi komşu ülkeden gelen Gürcü’ye çay toplatıcısı konumundan hemen çıkmalı… Üreticilerimiz, çayına ve ÇAYKUR’una sahip çıkmalı… ÇAYKUR olmazsa kimse çay toplamaz…”

"Çay üreticisi kendi çayını kendisi toplamadığı için, çay tarımı yapılan topraklarımız her geçen gün çoraklaşıyor. Toprağı verimli kılmak için çay bahçelerindeki diken, yosun ve çimen bağlamış alanlar temizleyip, toprağı çapalayarak havalandırmak gerekir… Usulüne uygun, kaliteli hasat, kaliteli ürün ürütmek gerekir. Bunun için bakım, budama ve gübrelemeye dikkat edilmeli... Çay bahçesine çok gübre değil, zamanında gübre vermektir… Gübreleme, Ahır gübresinin yanı sıra bölgemiz çaylıklarının toprak yapısına uygun ve çay bitkisinin bitki besin elementleri ihtiyaçları göz önüne alınarak hazırlanan NPK içeren özel çay gübresi dekar başına 60–70 kg verilmelidir. Unutmayalım, fazla verilecek gübre, çayın verimine fayda vermeyeceği gibi milli servet kaybı olacağı unutulmamalıdır…”

 “Çaylıklarımıza verilen NPK özel çay gübresi, mayıs ayına kadar toprakta çözünerek çay bitkisinin sürgün gelişimi için gerekli olan bitki besin elementlerinin alınması sağlanmış olur. Çay bitkisine verilecek olan gübrenin çok erken veya geç verilmesi bitkinin gelişimi için gerekli olan bitki besin elementlerinden yararlanamayacağı gibi kalitesiz ürün oluşmasına ve ürün kaybına neden olacağı gibi çevreye zararlı olacaktır. Gübreleme yaparken çok dikkat etmek gerekir. Gübreleri serpme veya ocak içlerine dökülmesi son derece yanlıştır. Bunu yapan üreticilerimiz çay bitkisinin yaprak ve sürgün gözlerinin yanmasına neden olur… Gübreyi, set aralarına veya çay ocaklarının iz düşümüne daire oluşturacak şekilde etrafına verilmesi gerekmektedir…”

Sonuç olarak; “Yıllardır çay kanunu olsun dedik… Üreticisini, işletmecisini ve tüketicisini kontrol eden kanun çıksın dedik… Ve 3092 Sayılı Çay Kanunu’na 4 madde ilave edilseydi, yaş çay taban fiyatı altında alım olmazdı…Kuru çay maliyeti altında kaçak çayla satılmazdı… Yeni kampanya başlayana kadar yaş çay ödemeleri 2 ve 3 aylık dönemlerde olurdu. (1.Sürgün Temmuz, 2.Sürgün Ekim ve 3. Sürgün Ocak)”

 Sabri Aslışen /ANKARA

YORUM EKLE
YORUMLAR
HASAN HÜSEYİN EĞİLMEZ
HASAN HÜSEYİN EĞİLMEZ - 3 ay Önce

Çay taban fiyatlarının ilgililerce yeni açıklandığı günümüzde üreticiler açısından şimdiden temel tarım harcamaları başlanmış bulunmaktadır. Öncelikle çay üretimi başlamadan önce çaylıkların budanması üreticilerin yaptığı üretim öncesi temel çalışmaların başında gelmektedir. Çay budama işlemi çalışmaları akabinde çaylıkların diplerinin diken ve otlardan temizlenmesi ve çay bahçesinin çay üretimine hazır hale getirilmesi çalışmaları devam etmektedir. Bu çalışmanın devamında çayların gübrelenmesi çalışmaları başlamaktadır. Çay üretimi başlamadan üretim öncesi yapılan bu çalışmalar belirli bir emek gücüne dayanmakta ve ayrıca mali yönden de belirli harcamaların yapılması gerçeği ile karşı karşıya kalınmaktadır. Çaylıkların temizlenmesi, budanması ve gübrelenmesi çalışmaları bir dönüm çaylık için yaklaşık beş günlük yevmiye tutarında emek karşılığına gelmektedir. Bu çalışma dışında gübre Fiyatları, budama için kullanılan Motor, yakıt masrafları, gübrenin bahçeye satın alınıp bahçelere kadar nakledilmesi işi içinde belirli mali harcamalara neden olmaktadır. Bu harcamalar da bir dönüm çay bahçesi için yaklaşık dört yevmiye karşılığına denk düşmektedir. Tüm bu harcanan emek ve mali boyutlar göz önüne alınarak çayda taban fiyat belirlenmesi yapılmalıdır. Yaş çay alımında taban fiyat belirlenirken üreticiler tarafından yapılan bu mali boyuttaki harcamalar mutlak suretle göz önünde bulundurulmalıdır.
2019 yılında bir dönüm çay bahçesi için;
Gübre harcaması:
Gübre 100 Kg- 220 TL
Gübrelerin satın alıp bahçelere taşınma ücreti: 100 TL
Gübrelerin çaylara dökümü: 1 günlük yevmiye-150 TL
Çaylıkların Budanması(1 dönüm için)
Budama çalışması 1 günlük yevmiye-150 TL
Çaylıkların genel bakımı(1 dönüm için)
Dikenlerin ve otların temizliği 3 Günlük yevmiye 150X3=450 TL
Yaş çayın toplanması çalışmaları ( bir dönüm için):
Bir yılda Çay-Kur tarafından yaş çaya bir dönüm için verilen Kota-yaklaşık 900 kg

Bir kişinin çayı bir günde toplama miktarı-1 Bir günlük kontenjan 20 kg olması ve bir sürümdeki kota durumları da göz önüne alındığında; Bir yıllık kotayı bir dönüm çayı toplama açısından harcanacak iş günü süresi(bir kişi için)-15 iş günü
Yaş çay toplama emek karşılığı:15 iş günü x 1 iş günü yevmiye 150 TL= 2250 TL
Yaş çayın bahçelerden çay alım yerlerine nakli masrafı(1 günlük-teleferik hava Hattı, el arabası veya motorlu araç yakıtı vs.)-100 TL şeklinde çay üretiminde maliyet tablosu ortaya çıkmaktadır.
Yukarıda çıkarılan çay tarımı için yapılan genel masrafların 1 kg yaş çay karşılığına dönüştürülmesi analizi yapıldığında;
Gübre harcaması l kg yaş çay karşılığı-yaklaşık olarak: Gübre parası 220 TL/yıllık kota(900kg):= 24 kuruş
Gübrelerin çaylara dökümü =1 günlük yevmiye-150 TL: yıllık kota(900kg)=16 kuruş
Gübrelerin satın alıp bahçelere taşınma ücreti-100 TL: yıllık kota(900kg)=11 kuruş
Çaylıkların Budanması(1 dönüm için)=Budama çalışması 1 günlük yevmiye-150 TL: yıllık kota(900kg)=16 kuruş
Çaylıkların genel bakımı(1 dönüm için)=Dikenlerin ve otların temizliği 3 Günlük yevmiye 450 TL: yıllık kota(900kg)=50 kuruş
1kg yaş çayın toplanması karşılığı emek tutarı=Yıllık kota için harcanan iş günü karşılığı olan yevmiye-2250 TL: yıllık kota(900kg)=2TL-50 kuruş
Yaş çayın bahçelerden çay alım yerlerine nakli masrafı=(1 günlük- teleferik hava Hattı, el arabası veya motorlu araç yakıtı vs.)-100 TL: yıllık kota(900kg)=10 kuruş olarak bir maliyet yapılanması ortaya çıkmaktadır.
Sonuç olarak Yukarıda analizleri yapılan maliyetlerin genel toplamı sonucu ortaya çıkan 1 kg yaş çayın net maliyeti=3 TL 77 kuruş olmalıdır. Bu hesaplamalar dikkate alındığında 2019 yılı 1 kg. Yaş çay taban fiyatı destekleme primi hariç net en az 3TL 77 Kuruş olmalıdır. Bu taban fiyatın üzerine yıllık enflasyon oranı dikkate alınarak en az 50 kuruş destekleme primi üzerine konularak 2019 yılı Yaş çay taban fiyatı destekleme primi ile birlikte 1 kilogram yaş çay 4 TL 27 Kuruş olmalıdır değişen Türkiye şartlarında en az net 5 TL OLMAK ZORUNDADIR