Ardeşen'li Türk SpaceX’i Reddetti

Elon Musk’a Büyük Şok! Ardeşen'li Türk SpaceX’i Reddetti

Ardeşen 25.03.2021, 11:41 25.03.2021, 11:44
Ardeşen'li Türk SpaceX’i Reddetti

MARS'a gönderilen 2 uzay aracına imza atan Rize Ardeşenli bilim insanı Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe, SpaceX teklifi neden reddettiğini, uzayın geleceğini anlattı.

Ardeşenli memur bir ailenin çocuğu olan Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe Mars’a uzanan yolculuğunda imzası olan bir Türk...

Mars'a inen Perseverance aracının "algoritmalarını geliştiren" NASA'da görevli Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe süreci DW Türkçe'ye anlattı. NASA'daki Türk profesör ABD'de aldığı eğitimi yarıda bırakınca hayatının yönü tamamen değişmiş...

İşte Mars'a giden araçta imzası olan Prof. Açıkmeşe'nin serüveni:

Çocukluk yıllarıyla ilgili Açıkmeşe "1970'de Ardeşen'de doğdum. Babam devlet memuruydu, Türkiye'nin çeşitli yerlerinde büyüdüm. Çocukluğumun bir kısmı Güneydoğu Anadolu'da geçti. İlkokulu Ünye'de, ortaokul ve liseyi Samsun'da okudum. Ortadoğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği bölümüne girdim." diyerek anlattı.

Hayatının değişim noktalarını anlatan Açıkmeşe "Asistanlık yaparken YÖK ve MEB'in açtığı yazılı sınavla girip burs kazanıp Amerika'daki Purdue University'e master ve doktora yapmaya gittim. Doktoraya makinede başladım ama yaptığım işten hoşlanmıyordum. O yıl 'Güdüm Kontrol Sistemleri' dersi alıyordum, çok hoşuma gitmişti. Matematiksel bir dersti ve ben bunu daha çok sevebileceğimi fark ettim." dedi.

Doktorasını yarıda bırakan Açıkmeşe "Doktoramı bırakıp daha önce hiç görmediğim bir konuda doktoraya başladım. Ben neyi istiyorsam onun üstüne düşen birisiyim." diye konuştu.

Prof. Açıkmeşe, Güdüm Kontrol Sistemleri üzerine yaptığı doktorayı bitirdikten sonra NASA'nın jet etki laboratuvarında yaklaşık 10 yıl çalıştı. O dönemde SpaceX'ten gelen iş teklifini reddeden Açıkmeşe, kariyerine akademide devam ettirme kararı aldı. Önce Teksas Üniversitesi, şimdi de Washington Üniversitesi'nde çalışmalarına devam ediyor.

SpaceX'in teklifini neden reddettiğini açıklayan Açıkmeşe "O zaman çok küçük bir şirketti. Benim gibi 3-4 arkadaşa ulaştılar. O zaman adamda bulamıyorlardı. İlk başka kimse ne olacağını bilmiyordu Hayatımda o zaman farklı bir yerdeydin." şeklinde anlattı

Üniversiteden teklif alan Açıkmeşe "Akademiden iş teklifi almıştım. Akademinin bazı avantajları var. Zaman, sizin kontrolünüzde oluyor. Ailemin büyük bir kısmı Türkiye'de. Çekirdek ailemin dışında herkes Türkiye'de. Orada daha çok zaman geçirmek isteyebilirim diye düşünerek akademiye geçmemin daha mantıklı olduğunu düşündüm" ifadelerini kullandı.

Mars'a gidişten bahseden Açıkmeşe "Mars'a gitmenin üç temel bölümü var. Birincisi dünyadan Mars'a olan gidiş, uçuş 7-8 ay sürüyor. İkincisi atmosfere giriş ve iniş, bu yedi dakikada sürüyor. Üçüncüsü ise yüzeye iniş, bu yıllarca robotla süren bir araştırma oluyor. Şimdi baktığınızda birisi 7 ay, birisi 7 dakika ve birisi de 7 yıllık bir kısım." diyerek anlattı.

Mars'ın en çok kısmını anlatan Açıkmeşe "Bunların en zor kısmı 7 dakikalık olan atmosfere iniş kısmıdır. Atmosfere giriş ve iniş en riskli kısım. O kısma 7 dakikalık terör diyorlar. Benimde katkılarım orada oldu." dedi.

Perseverance robotunu anlatan Açıkmeşe "NASA'nın yeni misyonunda kullanılan perseverance robotu Mars'ta yaşamın izlerini arayacak. Kullandığı sensörler çok hassas olduğu için Kızıl gezegenin yüzeyine çok yavaş ve dikkatli bir şekilde indirilmesi gerekti. Bunun içinde uçan vinç adı verilen bir teknoloji kullanıldı." şeklinde konuştu.

Her şeyin otomatik olduğunu belirten Açıkmeşe "Yukarıdan gelen uzay aracı inmiyor, yaptığı şey yerde 15 milimetre yukarıda askıda bekliyor, burada bir vinçle robotu aşağıya otomatik olarak indiriyor. Sinyallerin ışık hızıyla gidip gelmesi 26-27 dakika olduğu için her şey otomatik olarak oluyor. O yüzden kontrol etmek imkansız." sözleriyle anlattı.

Robotun vinçle indirildiğini belirten Açıkmeşe "Vinçle indirip diğer aleti uzağa fırlatıyor. Uzağa fırlatılan aletin yere çakılmasıyla iniş bitiyor. Bu safhadaki navigasyon algoritmalarını ben geliştirdim. O algoritmalar sensörlerden aldıkları verilerle uçan vincin konumu belirleyip ona göre jetlerin nasıl kuvvet uygulayacağını komutlarını gönderiyor." dedi

Vincin amacından bahseden Açıkmeşe "Amacı 200 metre daha fazla uçurmaktı. 2012'de ilk kez kullanıldı. O zaman 650 metre uçurmuştu, şimdi 700 metrenin üstünde uçurdu. Gayet başarılı oldu." diye konuştu.

Prof. Dr. Açıkmeşe yeni çalışmalarına ara vermeden devam ediyor. Amazon'un kurucusu Jeff Bezos'un uzay şirketi Blue Origin ve NASA aya iniş için daha yeni teknoloji paketi üzerinde çalışıyor.

NASA tarafından satın alındığına değinen Açıkmeşe "Bende o pakete öğrencilerimde ve iş arkadaşımla katkı sağladım. NASA, benim akademideki yarı zamanımı satın alarak orada çalışmamı ve teknik liderlik yapmamı istedi." şeklinde konuştu.

Prof. Açıkmeşe Türkiye'nin uzay programı hakkında "Aya sert iniş amaçları var. Bu biraz agresif ve kolay bir şey değil. Yumuşak için çok daha zor. Sert iniş neden olmasın, olabilir. Türkiye'nin uzay serüvenin başlaması gerektiğin düşünüyorum." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin kapasitesinden bahseden Açıkmeşe "Türkiye'nin uzay serüvenin başlaması gerektiğin düşünüyorum. İnsanlara da çok büyük umut ve hayal kaynağı oluyor. Türkiye roket, uzay aracının bir kısmını, otonom sistemler yapabiliyor. Yazılım ve mekanik aksam konusunda çalışmaları var. Böyle bir projenin hayata geçirilmesi sırasında çok şey öğrenilir." sözleriyle anlattı.

Türkiye'nin uzay çalışmalarına başlaması hakkında Açıkmeşe "Bunları bir zaman başarmamız lazım. İnsanlar uzaya sırf bilimsem amaçla gitmiyor, ticari olarak da büyük faydaları var. Askeri olarak çok büyük faydaları var. Siz bunda seyirci olarak kalırsanız bunun bir bedeli var. Benim kişisel görüşüm Türkiye'nin bir noktada başlaması gerekiyordu. Umarım iyi durumdadırlar, genel anlamda pozitif bakıyorum." dedi.

Uzay serüveniyle ilgili Açıkmeşe "60-62 senelik hikaye bu. İlk 10 senede çok şey oldu. Çok büyük imkanlar oraya aktarıldı. Sonra ticari ve askeri amaçlı şeylere yöneldi . Hayatın her şeyinde uydu var. 70'ler, 80'ler, 90'larda yavaşlayan uzay sektörü, 2000'lerde hızlandı. Özellikle Jeff Bezos ve Elon Musk hem kişisel hem de ticari sebeplerden bu işe girdiler. " ifadelerini kullandı.

Uzaya ilk gönderilen uydu üzerinden yaklaşık 60 yıl geçti. Prof. Dr. Açıkmeşe'nin önümüzdeki 60 yıldan beklentisini "Benim tahminim artık ayda bir üs olacağı düşüncesi. Orada yakın üretilirse bu sefer diğer gezegenlere olan misyonlar hızlanabilir. Orada yakıt yapılabilirse her yere daha rahat bir şeyler yollanabilir." sözleriyle anlattı.

Dünya yörüngesinde çalışan insanlar olabileceğine değinen Açıkmeşe "Dünyanın yörüngesinde çalışan insanlar olabilir. Belki astreoitlere geçebiliriz. Onların kaynaklarından yararlanabiliriz. En büyük engellerden biri hala itme teknolojisidir. Hala kimyasallar kullanıyoruz." dedi.

Mars'ın geleceğine dair düşüncelerini Açıkmeşe "60 senede Mars'a gidip yerleşmeyi olayı olur mu bilmiyorum ama Mars'a kesin gidileceğini düşünüyorum. Üs kurulur mu bunu bilmek zor. Bu tür şey umarım gençleri heyecana getiriyordur. Geleceğe dair hayallerini geliştiriyordur." diyerek sözlerini tamamladı.

Yorumlar (1)
CUMAALI 2 hafta önce
HELAL SANA HEMŞERIM TEBRIKLER
10
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Çay 'Şekerli' mi, 'Şekersiz' mi İçilmeli?
Çay 'Şekerli' mi, 'Şekersiz' mi İçilmeli?
Namaz Vakti 13 Nisan 2021
İmsak 04:04
Güneş 05:35
Öğle 12:24
İkindi 16:05
Akşam 19:02
Yatsı 20:27
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23

Gelişmelerden Haberdar Olun

@